Millî Eğitim Akademisi ve Din Dersi Öğretmeni Yetiştirme: Epistemolojik ve Tarihsel Bir Değerlendirme
Yazar: Metin ÇİFTÇİ
Bu çalışma, Millî Eğitim Akademisi’ni din dersi öğretmeni yetiştirme bağlamında epistemolojik ve tarihsel bir perspektifle değerlendirmektedir. Öğretmen yetiştirme, program yapıları ve istihdam politikalarının ötesinde, öğretmenlik bilgisinin hangi temeller üzerine kurulacağını belirleyen kurucu bir problem alanıdır. Türkiye’de Tanzimat’tan itibaren Darülmuallimin, Öğretmen Okulları, Köy Enstitüleri, Eğitim Fakülteleri, Yüksek İslâm Enstitüleri ve İlahiyat Fakülteleri gibi farklı modeller uygulanmış; ancak öğretmen yetiştirme sorunu her dönemde yeniden tanımlanarak varlığını sürdürmüştür. Din dersi öğretmeni yetiştirme süreci bu gerilimin en yoğun yaşandığı alanlardan biridir. Çalışma, yorumlayıcı doküman analizi yöntemiyle yürütülmüş; 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu, Millî Eğitim Akademisi’ne ilişkin 2025 ve 2026 tarihli düzenlemeler, öğretmen yetiştirme tarihi ve din dersi öğretmeni yetiştirme literatürü birlikte incelenmiştir. Kuramsal çerçevede Shulman’ın pedagojik alan bilgisi, Polanyi’nin örtük bilgi, Schön’ün yansıtıcı uygulayıcı ve Cochran-Smith ile Lytle’ın öğretmen bilgisi yaklaşımlarından yararlanılmıştır. Tarihsel çözümlemede Emrullah Efendi’nin teori merkezli yaklaşımı ile Satı Bey’in uygulama temelli öğretmenlik tasavvuru analitik bir çerçeve sunmaktadır. Çalışmanın temel iddiası, Akademi’nin tarihsel teori-uygulama gerilimini tek başına çözecek bir yapı olmadığıdır. Akademi, ancak ilahiyat alan bilgisini, pedagojik meslek bilgisini ve okul temelli uygulamayı hiyerarşik olmayan bir bilgi ortaklığı içinde ilişkilendirebildiği ölçüde anlamlı bir imkân sunabilir.
