Değerler Eğitimi Dergisi olarak Dergipark sistemine geçmiş bulunmaktayız.
Yeni makale başvurularının https://dergipark.org.tr/tr/pub/ded adresi üzerinden yapılması gerekmektedir.
Değerler Eğitimi Dergisi

SAYI 44

CİLT  20

Aralık 2022

MAKALE  2

Ontolojiden Epistemolojiye Pratik Hikmet Merkezli Bir Okuma

Yazar: Aliye ÇINAR KÖYSÜREN

Bu makale, ilkin Aristoteles'in pratik hikmet (phronesis) kavramı ile yine onun nefs teorisinin, aynı anlatının iki farklı yüzü olduğunu göstermeyi hedefler. Sonra modern düşünce anlatısının Varlık'tan dolayısıyla ontolojiden bilgi teorisine nasıl kaydığını takip etmeyi, Aristoteles'in nefs teorisi üzerinden okumayı dener. Aristoteles pratik hikmet (phronesis) kavramında, düşünce erdemiyle karakter erdemini; düşünsel olan ile dini veya mitsel olanı; idrak gücüyle motivasyon/hareket yetisini; ontolojiyle epistemolojiyi birleştirebilmiştir. Bu düşünce, ontolojinin içinde değerin kök saldığını, ahlak da varlığı büyüttüğü varsayımına dayanır. Dahası hareket gücünden bağımsız salt düşünce odaklı etiği veya doğal ahlakı da iptal eder. Değerler, sadece varlıkta görünür olur. Bu nedenle olmalı ki Paul Tillich "Varlık, değeri önceler, ancak değer varlığı tamamlar, demektedir. Varlık ve varoluşun katmanlı ve çok boyutluluğu anlamına gelir bu. Yine Tillich, "bilge olmak için iyi olmanın gereğine" işaret ederek, bilgi ve değeri birleştirir. Hareket motivasyonu sorunlu olan bir varoluş, düşünce erdemi bakımından da noksan kalacaktır. Bilme, salt düşünceye dönük değildir, aynı zamanda eylemseldir, çünkü o iyi olmayı gerektirir. Nitekim Grek düşüncesinde de "ahlâk ve bilişsellik ayrı değildir." Esasında ahlak salt düşünsel değil eylem boyutu olduğu için ve irade etkin olacağından insan varoluşunun düşünce erdemi yanında, karakter erdemini de işin içine dâhil etmek ister

Anahtar Kelimeler: Pratik Hikmet, Nefs Teorisi, Aristoteles, Ontoloji, Modern Epistemoloji
Cilt 20, No 44, 329 - 350, Aralık 2022
Son Sayı

© 2014  Web sitenin tüm hakları Değerler Eğitimi Merkezi'ne aittir.